Ders Programı Kılavuzu

Ders programı sistemi, okulun tüm sınıflarının haftalık programını çakışmasız ve dengeli biçimde oluşturur. Beş temel kavram vardır:

• Sınıf (şube): 5-A, 6-B gibi her bir şube. Program bunlara bağlanır.
• Ders havuzu: Bir sınıfın dersleri: ders adı + haftalık saat + öğretmen (ör. Matematik, 5 saat, Ayşe Öğretmen).
• Öğretmen: Sistem bir öğretmeni aynı gün+saatte iki sınıfa koymaz (çakışma engellenir).
• Derslik: Fiziksel oda. Aynı derslik aynı saatte iki derse verilemez (oda çakışması).
• Saat dilimi: 1.ders, 2.ders… Ayarlardaki başlangıç saati, ders süresi ve teneffüsten üretilir.

Ders Programı ve Sınıflar sayfası (Yönetim → Ders Programı) yukarıdan aşağıya bir akış hâlinde tasarlanmıştır. Sırayla:

1. 1. Adım · Sınıf Yapısı

   Her kademe için şube sayısını girin (ör. 1. sınıf 4 şube). Sistem şubeleri otomatik üretir. Bu adım tamamlanmadan program oluşturulamaz.

2. 2. Adım · Kısıtlar (opsiyonel)

   Derslikleri tanımlayın (ad, kapasite, tür) ve öğretmenlerin gelemeyeceği gün/saatleri işaretleyin. Bu kısıtlar otomatik üretimde ve vekâlette dikkate alınır.

3. 3. Adım · Otomatik Program

   Her sınıfa sınıf öğretmeni atayın; ders havuzunu girin (ders + haftalık saat + öğretmen). 'Programı Otomatik Oluştur'a basın; sistem tüm okulu birlikte çözer. Ardından 'Sınıf PDF'i' ile çıktı alın.

4. 4. Adım · Manuel İnce Ayar (opsiyonel)

   Izgarada bir hücreye ders + öğretmen (+ derslik) seçip kaydedin. Dersi silmek için ders alanını boşaltıp kaydedin. Çakışma uyarıları üstte anında görünür.

5. 5. Adım · Günlük Vekâlet

   Bir öğretmen gelemediğinde tarih + öğretmeni seçin; o günkü dersler ve en uygun vekiller listelenir.

Sistem yapay zekâ değil, deterministik bir çizelgeleme algoritması kullanır — aynı girdiyle aynı sonucu üretir. Tüm okulu birlikte çözer ve şu kurallara uyar:

• Bir hücre (sınıf, gün, saat) yalnızca bir ders alır.
• Aynı öğretmen aynı gün+saatte iki sınıfa düşemez.
• Öğretmenin 'müsait değil' işaretlediği hücrelere o öğretmenin dersi konmaz.
• Aynı ders bir güne en fazla 2 kez konur (yer yoksa bu kural yumuşatılır).
• Dersler günlere mümkün olduğunca dengeli yayılır (bir gün dolu, biri boş kalmaz).

Bütün dersler haftalık kapasiteye sığmıyorsa (ör. toplam ders saati gün×saat sayısını aşıyorsa), yerleştirilemeyen dersler “Yerleştirilemeyen dersler” listesinde raporlanır — kural sessizce ihlal edilmez.

Derslik ataması: Manuel düzenleyicide her derse bir derslik seçebilirsiniz. İki ders aynı gün+saatte aynı dersliğe düşerse üstteki uyarı panelinde oda çakışması olarak görünür.

Öğretmen müsaitliği (time-off): Öğretmen Müsaitliği bölümünde bir öğretmeni seçip gün×saat ızgarasında “müsait değil” hücrelerini işaretlersiniz. Otomatik program o hücrelere ders koymaz; günlük vekâlette de o öğretmen o saatte önerilmez.

Üç tür çakışma tespit edilir ve renkli uyarıyla listelenir: öğretmen (aynı anda iki sınıfta), sınıf (aynı slotta iki ders), derslik (aynı oda iki derste).

Bir öğretmen gelemediğinde: tarih + gelemeyen öğretmeni seçin. Sistem o günkü kapatılması gereken dersleri listeler ve her ders için en uygun vekilleri sıralar:

• O saatte BOŞ olan öğretmenler (yeni çakışma üretmez).
• ★ Aynı dersi zaten veren (branş uyumlu) öğretmen ilk sırada.
• O gün ders yükü daha hafif olan önce gelir (adil dağıtım).

Vekil atadığınızda o öğretmene otomatik bildirim gider. Atama tarih+ders bazında tekildir; istediğinizde kaldırabilirsiniz.

Hem sınıf hem öğretmen programı, günler satır / periyotlar sütun olan aSc tarzı bir düzende PDF olarak alınır. Mola blokları (Toplanma, Öğle Yemeği, İkindi) tüm günleri kaplayan dikey sütunlar olarak çizilir; her hücrede ders adı + öğretmen/sınıf (ve varsa derslik) yer alır.

Ders saatlerinin aralığı Ayarlar → Ders Programı bölümündeki ders süresine (40/45 dk) göre hesaplanır. Öğretmen kendi programını ve PDF’ini kendi panelinden de indirebilir.

• Önce Ayarlar → Ders Programı'ndan başlangıç saati, ders süresi ve teneffüsü ayarlayın; saat dilimleri buradan üretilir.
• Öğretmeni ders havuzunda MUTLAKA açılır listeden seçin (elle isim yazmayın). Çakışma denetimi ve ders hatırlatması öğretmen hesabına bağlıdır.
• Otomatik oluşturmadan sonra manuel ince ayar yapabilirsiniz; sistem üzerine yazar, elle değişikliğiniz korunur.
• Öğretmenler ders başlamadan 5 dk önce (panel açıkken) otomatik hatırlatma alır.

• Sınıf yok uyarısı: Önce 1. Adım'da kademe ve şubeleri oluşturun.
• Öğretmen yok uyarısı: Personel bölümünden öğretmen hesapları ekleyin.
• PDF saatleri yanlış: Ayarlar → Ders Programı'ndaki ders süresini doğru girin (40/45 dk).
• Vekil önerilmiyor: O saatte tüm öğretmenler dolu veya müsait değil olabilir; farklı bir öğretmeni müsait yapın ya da programı seyreltin.